Hücrelerin Arkasında

Geçtiğimiz Eylül ayında bir gün oyuncu arkadaşım Hakan'la yapacağımız bir fotoğraf çekimi için mesajlaşmalarımızda bana sürekli "cezaevinden dönünce seni arayacağım" ya da yarın "cezaevine gideceğim, bir sonraki gün görüşelim" diyordu. Bende içimden "herhalde çocuğun bir yakını içeride ki böyle haftada bir iki oraya gidiyor" diye düşündüm. Daha sonra yüz yüze konuşabildiğimiz bir gün "Hakan'cım geçmiş olsun kim içeride ?" diye direk sordum.  Aldığım yanıt beni çok şaşırttı.

Gitmiş olduğu Ümraniye T Tipi Kapalı Cezaevi mahkumlarının birleşip sahneye bir oyun koyduklarını ve bu oyun üzerinde uzun zamandır çalıştıklarını anlattı. Hakan ve arkadaşları da bu sosyal sorumluluk projesine dışarıdan profesyonel olarak destek verdiklerini ve bu destekten hiç bir maddi destek almadıklarını söyledi.

Proje beni çok etkiledi ve hayatında bırakın tiyatro oynamayı, tiyatroya gitmemiş insanların hücreler arkasında böyle bir aktivite yapması bence tam fotoğraflanıp belgelenmeliydi. Hakan'a konuyla ilgili destek verip veremeyeceğimi sordum. Çok zor olduğunu ve birçok izin alınması gerektiğini belirtti. Ben tüm prosedürlere hazır olduğumu ve hiç bir karşılık beklemediğimi belirttim. Konuyla ilgili her şey yolunda gitti ve benim tüm izinlerim çıktı. Tabii ki bu izinler için sevgili kurum öğretmeni Ömer Bey'e ve cezaevi müdürü Sayın Mehmet Çıtak'a teşekkürü borç bilirim.

Evet izinler çıktı artık hayatımda hiç gitmediğim cezaevine ilk kez elimde kocaman bir fotoğraf makinesiyle gidecektim. Giderken "ben deli miyim, ne yapıyorum ?" diye sormadım değil elbette. Çünkü içeride kimlerle ve nelerle karşılaşacağınızı bilmiyorsunuz. Bilmediğiniz gibi bir de bu insanların yüzüne objektifi doğrultmayı planlıyorsunuz.

 Her türlü terslikle karşılaşabilme ihtimalini göz önünde bulundurarak, kocaman duvarları olan Ümraniye Cezaevi'ne vardık. Bin bir kontrolden geçtik. Daha sonra tüm kontrol işlemleri bittikten sonra hücrelerle dolu koridorlara girdik. İlk kez gelmiş olmanın şaşkınlığı ve merakıyla gördüğüm her şeyi inceliyordum. Kısa yürüyüşümüzün ardından oyunun oynandığı salona vardık. Gerçekten çok nadir bir yerde bu kadar büyük bir samimiyet ve neşeyle karşılaştım. İçeri girer girmez tüm mahkumlar benimle tanıştı ve sohbete başladı. Hayatlarının bir döneminde hata yapmış bu insanlar hiç de düşündüğümüz kadar ters gözükmüyordu. Hepsi olabildiğince kibar konuşan, sakin ve sevecen kişiler olsa da fotoğraf makinesini görünce deli oldular. Tonlarca fotoğraf çektik.

Oyunlarını izledim. Profesyonel bir destekle oynanan ve kısıtlı şartlarda çalışılmış bir oyun olmasına rağmen çok başarılıydı. Özellikle oyunculuk performansları hakikaten takdir edilecek boyuttaydı. Hatta ve hatta hayatında tiyatro izlememiş bazı mahpuslar bayağı profesyonellere taş çıkaracak nitelikte performans sergiliyordu. Tabii bunda yönetmen Reyhan Ulu'nun ve oyuncu arkadaşlar Nilüfer  Erkanlı, Sinem Yener ve Hakan Çelik'in çok çok büyük rolü vardı. Gün bitiminde hepsiyle vedalaştık ve kurumdan ayrıldık. Oyunun daha 4 ay daha cezaevi içerisinde oynanacağını ve daha sonra da dışarıdan izleyici alacaklarını öğrenince tamamen projenin içerisinde yer almaya karar verdim. Çektiğim fotoğraflar oyunun afişi oldu. Bu beni çok çok mutlu etti. Ve 4 ay boyunca neredeyse her hafta cezaevinin yolunu tuttum. Oyuna ünlü oyuncular ve basın destek için akın etti. Bir çok değerli oyuncunun fotoğraflarını da çekme imkanı buldum.

Mahkumlarla bir süre sonra arkadaş olduk. Ben sürekli fotoğraf çektiğimden artık makineyi görmez oldular. Zamanla hikayelerine, pişmanlıklarına ve umutlarına ortak oldum. Dışarıda özgür olmanın, gökyüzünün kıymetini onlar sayesinde öğrendim. Hepimizin ötekileştirdiği kişiler, bizim gibi bu projeye destek verenlere çok çok şey öğretti. Küçücük bir tiyatro oyunu toplum ve suç ilişkisini, insanı suça teşvik eden öğeleri sorgulamadığımızı, direk damgalayıp hücre arkasına attıktan sonra bu insanların arka planda neler yaşadığını bizlere öğretti.

Ben buradan bana konuyla ilgili destek veren sevgili dostum Hakan Çelik'e, beni kabul eden yönetmen sevgili Reyhan Ulu'ya ve bizi tüm içtenlikle
aylarca ağırlayan tüm cezaevi personeline teşekkür ederim. Bambaşka bir yaşamı bizlere öğrettiniz.

Ayrılma günü geldiğinde hepimiz tek tek vedalaştık. Daha sonra bir mahkum bana aynen şunları söyledi. " Sevgili Alican çok uzun yıllar evvel ailemin yanından kaçtım; ve bir daha onları hiç görmedim. Sonrasında istemeden hiç beklemediğim bir anda suç işledim. Bu sebeple yıllarca süre gelen ayrılığın içine birde cezaevi yılları girdi. Sen buraya geldin benim fotoğraflarımı çektin. Senin çektiğin fotoğraflar sayesinde ailem beni çok uzun yıllar sonra gördü. İyi olduğumu o fotoğraflar sayesinde anladı. Bu fotoğraflar sayesinde bizler yeniden birbirimizi bulduk ve yeniden kaynaştık. Sana sonsuz teşekkür ederim kardeşim."